CzajkówDoruchówGrabów nad ProsnąKobyla GóraKraszewiceOstrzeszówMikstat
Biuletyn Informacji Publicznej
StartMapa serwisuKontakt
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
dzisiaj jest niedziela, 28 maja 2017
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
Fundusze unijne
Rejestracja
Ogólnopolski Ranking Powiatów i Gmin
Szlaki rowerowe
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
niedziela, 28 maja 2017
148 dzień roku
pn wt śr czw pt so nd
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        
imieniny
Augustyna, Ingi, Jaromira
Pytanie do starosty
Dyżury aptek
Tapety
E-kartki
Kursy walut
Pogoda
PKP
PKS
Bramki SMS
Totalizator sportowy
Licznik
Licznik odwiedzin:
3806273
Dzisiaj:
772
Gości on-line:
4
Twoje IP:
54.167.219.201
Fotogaleria
WRPO w Powiecie Ostrzeszowskim - film podsumowujący
Biuletyn Informacji Publicznej
Wielkopolski Ośrodek Kształcenia i Studiów Samorządowych
ZPP
Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego
Wielkopolski Urząd Wojewódzki
Ostrzeszowska Lokalna Grupa Działania
Stowarzyszenie Ostrzeszowskie Centrum Przedsiębiorczości
logo wrpo
razemdoks
PUE
Konno Koleją
Szybka terapia onkologiczna
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
Loteria Pargonowa
Krajowa Mapa Zagrożeń i Bezpieczeństwa

Historia

 

Niezapomniana “grabowska toczka“ to nie tylko “mitotwórczy“ symbol ostrzeszowskiego pejzażu stale obecny w pamięci mieszkańców, lecz także i wspaniały wycinek kultury technicznej – znaczący element “wielkich dni“ kolei żelaznych na terenie Ziemi Ostrzeszowskiej. Bowiem kultura kolei to nie tylko martwy, czy jak to niestety w Polsce zbyt często bywa - niszczejący i wręcz rozkradany pomnik dawnej techniki i architektury. Kolej pełniła i w wysoko cywilizowanych krajach świata nadal pełni rolę istotnego czynnika integracji międzyludzkiej (także rozwoju turystyki) i aktywizacji gospodarczej. Twórcze rozwinięcie tych założeń jest nadrzędnym celem inicjatorów projektu rewitalizacji kolei grabowskiej.

Pierwszą łopatę ziemi, symbolicznie inaugurującą budowę linii kolejowej Ostrzeszów-Namysłaki wykopano 19. kwietnia 1909 na granicy majątku Godziętowy. Prace ziemne na całej trasie wykonały firmy Franz Maciejewski z Żagania, Richard Schulze z Ostrowa oraz we własnym zakresie dyrekcja kolei pruskich. Dostawy cegieł na potrzeby wykonywanej budowy (mosty i przepusty) i konstrukcji stalowych zrealizowano w drodze przetargów publicznych. Na budowie zanotowano kilka nieszczęśliwych epizodów. 31 marca 1910 roku doszło do tragicznego wypadku, gdy zginął pochodzący z Galicji robotnik. Nie udała się także pierwsza jazda próbna przy użyciu ciężkiej lokomotywy. Bardzo potrzebne dla ludności regionu zatrudnienie przy budowie nowej linii kolejowej otwierało nowe możliwości zarobkowania, co z kolei zaowocowało zmniejszeniem sezonowej emigracji zarobkowej (tzw. wyjazdów “na saksy“). Ogólne koszty budowy wyniosły ok. 2 mln 530 tys. marek (wg obecnego parytetu jest to ok. 24 mln euro). Kolej miała wielką wartość dla wielu rolników z powiatu i ożywiła ruch graniczny z Rosją.

Po uroczystym otwarciu linii od 1.10.1910 kolej grabowska zaczęła normalnie funkcjonować według zaplanowanego rozkładu jazdy obsługując wschodnią część powiatu ostrzeszowskiego i zapewniając komplementarne połączenie z podstawową dla całego powiatu ostrzeszowskiego linią magistralną Poznań - Kluczbork. Służyła ona głównie do przewozu wydobywanej w okolicach Ostrzeszowa rudy darniowej, płodów rolnych z okolicznych majątków, trzody chlewnej i drobiu przez wiejską ludność powiatu oraz do transportu przygranicznego, w tym niemieckich osadników z Królestwa Kongresowego.

Na linii powstały cztery nowe stacje kolejowe: Godziętowy, Bukownica Wlkp., Grabów nad Prosną i Namysłaki oraz ładownia w Kaliszkowicach (istniejąca do 1937 r.). Nie zostały zrealizowane plany przedłużenia trasy do Nowych Skalmierzyc, Błaszek lub Sieradza. W okresie funkcjonowania linii można było na niej zobaczyć parowozy polskich serii TKi3, OKl27, Tr203, Ty2, TKt48, Ol49 i Pt47 oraz spalinowozy serii SP42 i SM42. W Grabowie nad Prosną wybudowano 2-stanowiskową parowozownię (istniała do 1941 r.), która mogła pomieścić 4 lokomotywy serii TKi3 lub OKl27 oraz pompownię i wieżę wodną. Największe przewozy pasażerskie i towarowe na linii to okres przed I Wojną Światową oraz lata 50-te XX w. Trzeba jednak zauważyć, że w II. poł. lat 30-tych XX w. notowano systematyczny wzrost przewozów towarowych przy utrzymujących się jednocześnie niewielkich przewozach pasażerskich. Lata 80-te XX w. to postępujący spadek liczby pasażerów i stała ilość przewożonych towarów. Ostatni pociąg towarowo – osobowy wyprawiono 28.05.1988 r. Potem nadal prowadzono ruch pociągów towarowych, a także odbyło się pięć przejazdów pociągów specjalnych zorganizowanych dla mieszkańców, turystów i miłośników kolei (do 1996 r.). Po zapaści przełomu lat 80-tych i 90-tych XX w., spowodowanej przemianami społeczno – gospodarczymi w Polsce, ilość transportowanych towarów systematycznie wzrastała. Tygodniowo uruchamiano dwa nocne pociągi, a w II. poł. lat 90-tych XX w. często dodatkowe pociągi w porze dziennej. Odbiorcami przesyłek towarowych były firmy z rejonu Grabowa i Namysłaków: „Agrofirma Puchała s.j.”, „Zespół Składnic Lasów Państwowych” (składnica w Namysłakach), PPHU „Węglobud s.c”, GS „Samopomoc Chłopska” Godziesze Wielkie, Spółdzielnia Transportu Wiejskiego Ostrzeszów, PPHU „Roltrans Jan Mituła” i Tartak Grabów nad Prosną. Linia wyróżniała się w tym czasie, wśród sąsiadujących z nią innych linii lokalnych, sporym ruchem towarowym. Na trasach Kępno – Namysłów i Kępno – Oleśnica notowano śladowe ilości przewożonych towarów (o tendencji spadkowej). Tymczasem na Grabowskiej Toczce ilość przemieszczanych towarów z roku na rok wzrastała. Tą dobrą passę przerwała jednak odgórna decyzja o całkowitym zamknięciu linii – ostatni pociąg towarowy zjechał ze szlaku 8 stycznia 1999 r. Od tamtego czasu kolej ta ulega stopniowej degradacji (zarastająca roślinność i kradzieże szyn). Już od 2002 r. władze Powiatu Ostrzeszowskiego wespół z miłośnikami kolei podejmowały działania mające przeciwdziałać temu stanowi rzeczy. Efektem było wszczęcie procedury prawnej mającej doprowadzić do przekazania torów na własność Powiatowi Ostrzeszowskiemu (dla celów turystyczno – rozwojowych). Ta skomplikowana operacja jeszcze się nie zakończyła, jednak mimo to dzięki życzliwości PKP, w dniu 30.08.2008 r. odbył się na torach stacji Grabów nad Prosną „I Piknik Kolejowy” z udziałem drezyn ręcznych i motorowych. Jest on de facto namacalnym początkiem procesu rewitalizacji linii kolejowej Ostrzeszów – Namysłaki, która w 2010 r. obchodzić będzie 100 urodziny.

oprac.

Roman Dziergwa

Krzysztof Zawada

 

Ireneusz Jeziorny
Starostwo Powiatowe w Ostrzeszowie, ul. Zamkowa 31, 63-500 Ostrzeszów, pow. Ostrzeszowski, woj. wielkopolskie
tel.: 62 732 00 40, fax: 62 730 17 71, email: starosta@powiatostrzeszowski.pl, http://www.powiatostrzeszowski.pl
NIP: 514-01-37-902, Regon: 250856606
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8 Strona zgodna z WCAG AA
projekt i hosting: INTERmedi@
zarządzane przez: CMS - SPI